FPG Nieuws

FPG over biodiversiteit: stel boeren in staat juiste maatregelen te nemen

Op dinsdag 21 november spreken wetenschappers, natuurorganisaties en vertegenwoordigers uit de agrarische sector over een ‘Deltaplan Biodiversiteitsherstel’. Biodiversiteitswinst is volgens de FPG niet alleen te halen in natuurgebied, maar ook in de agrarische sector. Dat begint bij de bodem.

Directe aanleiding voor de oproep tot een ‘Deltaplan Biodiversiteitsherstel’ is Duits-Nederlands onderzoek met de conclusie dat sinds 1989 driekwart van de vliegende insecten is verdwenen. Hoewel er enige discussie is ontstaan over dit specifieke rapport blijft de essentie en zorg overeind. Ook het aantal weidevogels, bijen en vlinders loopt terug en dat baart de FPG grote zorgen. Niet in de laatste plaats omdat ook de landbouw afhankelijk is van dit natuurlijk kapitaal, voor onder meer de bestuiving van gewassen en weerbaarheid tegen plagen en ziekten.

Deel van de oplossing op boerenerf
De sleutel voor het herstel van de biodiversiteit in Nederland ligt niet alleen in natuurgebieden, maar zeker ook op het boerenerf. Traditioneel heeft men altijd gedacht dat de biodiversiteit afhankelijk is van drie factoren: de grootte van natuurgebieden, de verbondenheid van natuurgebieden onderling en de milieukwaliteit van de natuur. Inmiddels is op deze punten veel geïnvesteerd en voortgang geboekt door de overheid, terreinbeherende organisaties en particuliere natuurbeheerders. Zo zijn er vele beschermde Natura-2000 gebieden en Nationale Parken, wordt er gewerkt aan het Nationaal Natuur Netwerk en is er veel aandacht voor de milieukwaliteit (fosfaat, PAS, Kaderrichtlijn Water). Maar ondanks de vooruitgang op de meeste van bovenstaande terreinen sinds de jaren ’80 en ‘90 blijft echt herstel uit, zeker in het landelijk gebied. 

Ondersteunen agrariërs bij nemen maatregelen
Op landbouwgronden (60% van het Nederlandse landoppervlak) kan winst behaald worden, zoals praktische maatregelen op het gebied van gewasbescherming, bemesting, grondbewerking, maaien, bouwplan, landschapselementen en akkerranden. Tegelijkertijd kan niet eenzijdig van boeren worden verlangd dat zij de volledige verantwoordelijkheid voor deze complexe opgave op zich nemen. Agrarische ondernemers maken onderdeel uit van een groter systeem met allerlei prikkels en drempels, die het hen bijzonder lastig maken de juiste maatregelen te nemen.

De conferentie zou zich dan ook moeten richten op de vraag hoe agrariërs in staat gesteld kunnen worden om de juiste maatregelen te nemen. De FPG denkt hierbij aan ondersteuning in de vorm van financiële mogelijkheden en fiscale prikkels, kennis (advies op maat) , het wegnemen van knelpunten in de regelgeving die duurzame ontwikkeling frustreren en het versterken van de positie van boeren in de keten.

Met name op landgoederen en grondgebonden bedrijven ziet de FPG volop kansen om succesvoorbeelden / best-practices te realiseren. Landgoedeigenaren zoeken al eeuwenlang naar een duurzaam evenwicht tussen economie en ecologie. In het landgoedmodel worden landbouw en natuur dan ook in balans benaderd. Net als grondgebonden agrarische bedrijven bieden zij perspectief voor agrarische natuur en verantwoord bodem- en waterbeheer.

Het begint bij de bodem
De Federatie ziet sterke relaties tussen biodiversiteit en andere thema’s, zoals waterbeheer, klimaat, landschap, grondgebonden landbouw en kringlopen. Al deze uitdagingen komen samen in duurzaam bodembeheer. Zo overlappen ook de oorzaken voor de afname van de biodiversiteit en de teruglopende bodemkwaliteit elkaar in belangrijke mate, net als de oplossingen voor het herstel. Het moet in het Deltaplan Biodiversiteitsherstel dus niet alleen gaan om het leven boven de grond, maar ook om het leven in de grond.

Binnenkort ledenbijeenkomst
Het overleg tussen wetenschappers, natuurorganisaties en vertegenwoordigers uit de agrarische sector over een Deltaplan Biodiversiteitsherstel vindt plaats op dinsdag 21 november. Namens de FPG zal directeur Berend Pastoor aanschuiven.

De FPG heeft een conceptnotitie ontwikkeld over dit thema, waarin een aantal mogelijke uitgangspunten en oplossingsrichtingen worden voorgesteld. Deze is in belangrijke mate gebaseerd op de uitkomsten van de Groene Tafel Bodempioniers, waarin de FPG samen met diverse maatschappelijke partners een analyse maakte van de teruglopende bodemkwaliteit in Nederland en hoe deze ontwikkeling te keren.

De FPG organiseert een ledenbijeenkomst om deze conceptnotitie met  leden te bespreken en verder uit te diepen. Leden die nu al weten dat zij geïnteresseerd zijn om deze bijeenkomst bij te wonen kunnen dit alvast laten weten via communicatie@grondbezit.nl. Datum en locatie volgen binnenkort.

Dit bericht is bijgewerkt op 21-11.