FPG Nieuws

Landbouw Collectief presenteert positief plan voor stikstofcrisis

Op 20 november 2019 heeft het Landbouw Collectief van samenwerkende sectororganisaties en actiecomités een breed landbouwplan gepresenteerd tegen de stikstofcrisis. FPG hoopt dat het plan ervoor zorgt dat Nederland de stikstofcrisis vlot te boven komt, zodat weer ruimte ontstaat voor ontwikkeling van grondgebonden landbouw én van natuur. Voor FPG is het daarnaast van belang dat eigendomsrechten worden gerespecteerd.

In het plan van het Landbouw Collectief is voor het respect van eigendom een aantal strak geformuleerde randvoorwaarden opgenomen. In navolging van de positieve woorden van het kabinet over grondgebonden landbouw, had volgens FPG wel de bijzondere positie van grondgebonden landbouw meer nadruk mogen krijgen in het plan van het Landbouw Collectief. Het plan vindt u hier.

Korte termijnmaatregelen

Het plan kiest net als het kabinet voor een mix van korte-termijnmaatregelen en die voor de lange termijn. Uitgangspunt is dat voor draagvlak het cruciaal is dat boeren zelf de keuzes kunnen maken die het beste bij hun bedrijfsvoering passen.

Voor snel resultaat zijn drie maatregelen in het plan geformuleerd: minder eiwit in het voer, extra weidegang en mest aanlengen met water. Benadrukt wordt verder dat ook de stoppers- en saneringsregeling in de varkenshouderij ervoor zorgt dat op korte termijn stikstofruimte vrijkomt.

Lange termijnmaatregelen

In de lijst van mogelijke lange termijn maatregelen is met het oog op draagvlak, gekozen voor een ‘cafetaria model’. Die lange termijn maatregelen moeten nog wel verder worden uitgewerkt. De nadruk lijkt daarbij te liggen op technische maatregelen van emissiebeperking en minder op systeemwijziging. Uitzonderingen daarop zijn de al door het kabinet aangekondigde vrijwillige saneringsregeling voor de varkenshouderij en meer weidegang in de melkveehouderij.

Grondgebonden landbouw ontzien

In haar stikstofbrief van 4 oktober stelde het kabinet dat voor de melkveehouderij een versnelde overgang naar grondgebondenheid nodig is. Jammer genoeg gaat het plan van het Landbouw Collectief niet zover. Mede dankzij de inzet van Netwerk Grondig, waarbij FPG is aangesloten, benadrukt het plan wel dat grondgebonden melkveebedrijven, met emissiearme bedrijfsvoering, hoofdzakelijk gebruik maken van eigen grondstoffen. Ze zijn volgens het plan ook op weg naar een systeem van landbouw als kringloop, natuur-inclusief en circulair. Het plan komt echter daarna niet verder dan dat “meer onderzoek nodig is om deze aanpak verder door te ontwikkelen en een onderbouwd inzicht te krijgen in de mogelijke besparingen in het kader van de stikstofproblematiek en de gevolgen voor de kostprijs.”

FPG vindt dat de grondgebonden landbouw zoveel mogelijk moet worden ontzien in de landelijke set van maatregelen en in de provinciale uitwerking in gebiedsgericht beleid. FPG benadrukte dit eerder in haar inbreng richting het kabinet en Commissie Remkes. Grondgebonden landbouw heeft een kleinere stikstofuitstoot, legt meer stikstof vast, heeft een grote bijdrage aan het landschap en wordt zoals het kabinet terecht constateert maatschappelijk gewaardeerd (hier)

Randvoorwaarden

Om de maatregelen mogelijk te maken stelt ook het Landbouw Collectief een tiental randvoorwaarden. Een aantal daarvan hebben betrekking op respect voor eigendom, een belangrijk uitgangspunt voor FPG.

Randvoorwaarden Landbouwplan

  • Geen generieke krimp
  • Eens vergund, blijft vergund
  • Geen gratis afroming of gedwongen opkoop
  • Geen koppeling van ammoniak aan fosfaat- en dierrechten
  • Stikstofruimte niet laten weglekken naar andere sectoren en regio’s.
  • Eén beleid Rijk en provincies
  • Meten = weten
  • Invoering van een drempelwaarde voor stikstofdepositie van 1 mol/ha.
  • Herijking Natura2000 op realistische doelen.

2,9 miljard gevraagd

De Landbouw Coalitie eist van het kabinet dat de kosten die ondernemers moeten maken voor het oplossen van de stikstofcrisis door de overheid worden vergoed. Voor invoering van maatregelen en doorontwikkelen ervan wordt een fonds gevraagd van € 2,9 miljard voor de komende 5 jaar. Daarin is nog geen budget opgenomen voor aankoop van grond, functieverandering of bedrijfsverplaatsing die door onder andere de natuurorganisaties worden voorgesteld (bijv. hier stikstofplan van Utrechtse natuurorganisaties). FPG benadrukt dat de kosten daarvan enorm kunnen oplopen.

Ook andere reacties

Net als natuurorganisaties, communiceerde juist voorafgaand aan de Landbouw Coalitie ook het Biohuis haar opvatting over de stikstofcrisis, namens de biologische sector. In haar reactie staat centraal dat er generieke maatregelen komen voor alle bedrijven in de omgeving van natuurgebieden. Het Biohuis bepleit onderscheid te maken in het type landbouwbedrijven en dat in het stikstofbeleid geen waardedaling en opkoop van biologische bedrijven thuishoort.

Vervolgstappen kabinet

Later deze of volgende week, waarschijnlijk vrijdag na het kabinetsberaad, wordt de Noodwet verwacht die het Kabinet aankondigde (hier) op 13 november. Het kabinet legt daarin de prioriteit bij het vlot trekken van de vergunningverlening voor woningbouw, door korte termijnmaatregelen op het gebied van de maximumsnelheid, aanpassing veevoer en uitbreiding saneringsregeling varkenshouderij. In december komt het Rijk met een nieuw pakket, met als ambitie het mogelijk maken van een generieke drempelwaarde.

Afgelopen week vond het ook in de brief aangekondigde eerste gesprek plaats van minister Schouten met de Europese Commissie over de status van enkele kleine natuurgebieden die ook na herstelmaatregelen kwalitatief ‘zwak’ blijven en over het samenvoegen en herindelen van natuurgebieden.

 

Achtergrond

Over de FPG-inzet leest u meer hier: