FPG Nieuws

Miljoenennota; averechts fiscaal beleid

“Behoud en versterking van alles wat is bereikt, als onze verplichting aan de generaties na ons”. Veel van wat FPG-leden drijft, gaat om precies dát. Particuliere bezitters van landbouwgrond, natuurterreinen, landgoederen en cultureel erfgoed voelen zich daarom aangetrokken door de Troonrede, waarin Koning Willem-Alexander deze pakkende zin uitsprak.

Onze leden zijn graag bereid hun bijdrage te leveren aan dat behoud en versterking. Dit vraagt wel een stimulerend in plaats van ontmoedigend fiscaal beleid. Ook vergt het een open discussie over de toenemende concurrentie om grondgebruik. Verder is aanpassing van het failliete pachtbeleid nodig.

Vermogensrendementsheffing dramatisch
De doelstelling uit het regeerakkoord om de vermogensrendementsheffing sneller aan te sluiten bij het werkelijke rendement wordt voor verpachters allengs meer een farce. In het op Prinsjesdag gepresenteerde Belastingplan 2020 staan wederom geen maatregelen om de nefaste effecten van de vermogensrendementsheffing voor verpachters in box 3 te ondervangen. Nog steeds voert het kabinet dus niet uit wat ze in het regeerakkoord beloofde. Erger nog, de kabinetsvoorstellen van 6 september jl. voor toekomstige aanpassing van belastingheffing in box 3 pakken zwaar negatief uit voor particulier grondbezit. (zie hier).

Doorrekening van de voorstellen van 6 september geven een onthutsend beeld. Verpachters en NSW-landgoedeigenaren met opstallen worden daarin wederom geconfronteerd met verdere belastingstijging, terwijl voor hen het evenwicht tussen belasting en rendement al volledig zoek was. Het nieuwe voorstel leidt tot een verdere ontmoediging van langjarige pacht en duurzame instandhouding van NSW-landgoederen.

Het fiscale beleid staat daarmee ook haaks op het beleid van de ministeries van OCW en LNV dat wel is gericht op de boodschap van de Koning; over verplichting aan de generaties na ons. Het voorstel is voorts onbegrijpelijk omdat eerder de staatssecretaris zelf moest erkennen dat de vermogensrendementsheffing nu al soms hoger is dan de pachtopbrengst (zie ons eerder artikel hier).

De details van het belastingplan 2020 vergen nog nadere bestudering door FPG. In het bijzonder geldt dat ook voor de mogelijke impact van het verhogen van de overdrachtsbelastingen voor niet-woningen.

Combinatie ruimtelijke opgaven nodig
De (financiële) gevolgen van de stikstofcrisis komen in de miljoenennota niet expliciet tot uiting. De discussie van de afgelopen weken maakte wel genoegzaam duidelijk dat een open discussie nodig is over de concurrentie om de ruimte. Indirect ging de Koning dáár wel op in: “Schone lucht en nieuwe vormen van energie kunnen hand in hand gaan met duurzame landbouw en kansen voor een innovatief bedrijfsleven.”  FPG staat achter dat streven en is ervan overtuigd dat alle maatschappelijke wensen slechts zijn te realiseren door opgaven te combineren.

Particuliere grondeigenaren zijn bereid daaraan mee te werken. Dat moet uiteraard wel met respect voor eigendomsrechten, zoals reële vergoedingen voor vermogensdaling en voor beperkingen in het grondgebruik. Ook vraagt dat een modern pachtbeleid. Volgens FPG moet in dat pachtbeleid meer vrijheid komen voor pachter en verpachter om onderling afspraken te maken over tijdsduur, prijs en duurzaam beheer van de pachtgronden.  

Nieuwe pachtvormen nodig voor opgave Kringlooplandbouw
Het pachtbeleid kan ook een belangrijke bijdrage leveren aan het motto voor het komende jaar van de minister Schouten van LNV: “Handen uit de mouwen voor kringlooplandbouw”.

Minister Schouten schrijft dat ze in 2020 met banken en andere financiers afspraken wil maken over financiële producten voor ondernemers die de omslag naar kringlooplandbouw gaan maken. Volgens FPG kunnen verpachters daaraan een belangrijke bijdrage leveren. De minister moet in haar voorstellen voor een nieuw pachtbeleid dan wel ook de ruimte daarvoor bieden. In het akkoord van Spelderholt  (zie hier) zijn voorstellen gemaakt voor nieuwe reguliere pacht, loopbaanpacht en flexibele pacht, die goed passen bij deze opgave.

Verder schrijft de minister dat het pachtbeleid moet bijdragen aan een beter bodembeheer, waarbij boeren langer lopende pachtcontracten kunnen krijgen. FPG brengt in dat verband wederom haar ergernis naar voren dat juist bij langlopende pachtcontracten van reguliere pacht het nu niet is toegestaan voorwaarden te stellen aan duurzaam bodemgebruik. FPG benadrukt dat kortdurende pacht juist wel die mogelijkheid biedt (zie ook hier), terwijl de minister juist die vorm wil ontmoedigen. De vorm van kortdurende pacht wordt juist steeds vaker ingezet door provincies, natuurorganisaties, landgoedeigenaren en andere verpachters om transitie naar duurzaam bodembeheer te stimuleren. De minister dient dat wat FPG betreft te koesteren.

Positieve randvoorwaarden voor kringlooplandbouw
Positief is tenslotte FPG over het kabinetsvoorstel om de onderhandelingspositie van boeren en tuinders te versterken bij hun afnemers, via een aanpassing van de Mededingingswet. Ook dat is éen van de noodzakelijk voorwaarden om de omslag naar kringlooplandbouw mogelijk te maken. Positief is verder dat bij het afsluiten van de weerverzekering voor gewasschade bij extreme weersomstandigheden een vrijstelling van de assurantiebelasting van 21% wordt voorgesteld.