FPG Nieuws

Nieuwe pachtvormen hard nodig

Paul Kindt, bestuurslid FPG
Paul Kindt, bestuurslid FPG

Verpachters hebben behoefte aan nieuwe vormen van langdurige pacht, aldus Paul Kindt. Reguliere pacht voldoet niet meer.

De cijfers die Boerderij vorige week publiceerde spraken weer boekdelen. Het areaal reguliere pacht neemt ieder jaar verder af: in 2017 met 5% en het jaar daarvoor zelfs met 7%. Er is nauwelijks meer een verpachter te vinden die instapt in dit rigide instrument met beperkt direct rendement. Ondertussen blijft de financieringsbehoefte van de agrarische sector stijgen. Om daarin te voorzien bepleit de Federatie Particulier Grondbezit (FPG) nieuwe vormen van langdurende pacht waarin pachter en verpachter onderling afspraken maken.

Rigide voorwaarden reguliere pacht
De trits voorwaarden zoals continuatierecht, voorkeursrecht, pachtprijstoets en recht op indeplaatsstelling maakt reguliere pacht uiterst onaantrekkelijk voor verpachters. Het ontbreken van een pensioengerechtigde leeftijd helpt daar niet bij. Eigenaren verliezen door deze voorwaarden langdurig alle invloed op wat er met hun grond gebeurt en ervaren dat als beklemmend. Ze missen bewegingsvrijheid om in te spelen op nieuwe ontwikkelingen. Daarnaast laat het directe rendement te wensen over doordat de pachtprijs aan een wettelijk maximum is gebonden. Voor het indirecte rendement geldt dat de vermogenswaarde fors daalt als pachtvrije grond in verpachte staat wordt gebracht. Pachters en verpachters zoeken daarom samen naar werkbare alternatieven.

Behoefte aan langdurende afspraken
In tegenstelling tot het afnemende areaal reguliere pacht, groeit het areaal langdurende geliberaliseerde pacht en erfpacht. Verpachters zijn daarbij bereid om voor een lange periode afspraken te maken voor langjarige zekerheid over het rendement. Dat sluit aan bij de behoefte van de pachter, die zekerheid wenst over zijn grondgebruiksrechten. Dan kan hij ondernemen en investeren in de toekomst van het bedrijf. Zo is bij een langdurende pachtrelatie sprake van een gedeeld belang en een gedeelde toekomst. Dit laat onverlet dat vanwege de flexibiliteit ook kortdurende geliberaliseerde pacht voor de agrarische sector een belangrijk instrument blijft. 

Duurzaam bodembeheer
Leden van de FPG willen hun grond in goede staat overdragen aan de volgende generatie en hechten daarom veel belang aan duurzaam bodembeheer. Bij geliberaliseerde pacht en ook bij erfpacht hebben verpachter en pachter meer vrijheid om afspraken te maken: niet alleen over pachtprijs en looptijd, maar ook over duurzaam gebruik. Juist bij de huidige reguliere pacht is het vanwege de beklemmende regelgeving veel lastiger dergelijke aanvullende afspraken te maken. Een reden temeer om verder te kijken dan deze meest traditionele pachtvorm. 

Verder kijken
Om pachter en verpachter meer keuze te bieden pleit de FPG voor een toekomstgericht pachtstelsel met tussenvormen zoals flexibele pacht en loopbaanpacht. Deze zijn ontwikkeld in de gesprekken over het Spelderholt-akkoord. In dat akkoord wordt ook een voorstel gedaan voor nieuwe reguliere pacht, waarbij partijen onderling afspraken kunnen maken over pachtprijs en -duur. Los daarvan vindt de FPG de discussie niet uit de weg moet worden gegaan over erfpacht korter dan 26 jaar. 

Verder zijn verbeteringen mogelijk rond fiscaliteit en het tegengaan van te grote prijsschommelingen. De FPG spreekt hierover met LTO, NAJK en de terreinbeherende natuurorganisaties. De FPG roept politiek en sector op om de discussie over pacht evenwichtig te benaderen. Pacht en erfpacht zijn waardevolle vormen van financiering en vermogensbeheer die een belangrijke bijdrage kunnen blijven leveren aan een duurzame, grondgebonden ontwikkeling van de agrarische sector.\

Paul Kindt
Portefeuillehouder Grond- en Pachtbeleid
Federatie Particulier Grondbezit

Deze opiniebijdrage verscheen tevens op vrijdag 6 april in de agrarische krant Boerderij.