FPG Nieuws

PBL: Beschikbare ruimte vooral in handen van particulieren

“De vraag is waar nog ruimte is in Nederland die gebruikt kan worden voor de ruimteclaims.” In het deze week verschenen signalenrapport 'Zorg voor landschap' van het Planbureau voor de Leefomgeving moet vooral op agrarische grond worden gezocht. Het PBL denkt daarbij aan energie, woningbouw en natuur. Ook bij de oplossingen voor de stikstofcrisis wordt weer in die richting gekeken. Daarbij tekent het PBL terecht aan dat het eigendom van die gronden grotendeels in handen is van private partijen. Om medewerking te krijgen van die private partijen is volgens FPG respect voor eigendom cruciaal.

PBL beschrijft in een achtergrondrapport dat 53% van het land is bebouwd of beschermd. De beschikbare ruimte is 43% of 1.506.848 ha van de landoppervlakte van Nederland. Van deze beschikbare ruimte is momenteel 92% in agrarisch gebruik. Wat overblijft ligt rond steden en is al grotendeels bestemd. Dat betekent dat ruimte voor grote opgaven als energietransitie, klimaatadaptatie, verstedelijking en natuurdoelstellingen gezocht moet worden op agrarische grond, volgens PBL.

Meervoudig ruimtegebruik bespaart ruimte

Om ruimte te besparen pleit het PBL in het signalenrapport ‘Zorg voor landschap’ voor meervoudig ruimtegebruik via een ‘Ladder meervoudig ruimtegebruik’. Synergie tussen functies staat daarin voorop, denk aan landbouw en windenergie, of natuur en wonen op nieuwe landgoederen (trede 1). Als synergie niet mogelijk is vanwege een dominant belang, moet worden gezocht naar gemeenschappelijke belangen tussen functies (trede 2). Pas daarna zou sprake moeten zijn van het scheiden van functies (trede 3).

FPG is voorstander van een integrale benadering en vindt landgoederen daarvan het goede voorbeeld. Het landgoedmodel is een beproefd concept van meervoudig ruimtegebruik. Op landgoederen worden functies (natuur, economie, erfgoed) immers al eeuwenlang succesvol gecombineerd. Lees hier meer over het landgoedmodel.

Medewerking particulieren

Het PBL constateert dat bijna een derde van de grond in het buitengebied in handen is van overheden en natuur- en landschapsorganisaties. Zij hebben mogelijkheden om maatschappelijke doelen mee te nemen bij gebiedsontwikkeling, aldus het PBL, bijvoorbeeld via slimme combinaties tussen grondbezit en een natuur- en landschapsinclusief pachtsysteem.

De meeste grond in het landelijk gebied is in handen van particulieren. FPG tekent aan dat grondeigenaren in het algemeen bereid zijn om mee te werken, maar respect voor eigendom is daarvoor wel essentieel. Dat betekent reële vergoedingen voor vermogensdaling en voor beperkingen in het grondgebruik, maar ook mogelijkheden voor een gezonde duurzame bedrijfsvoering.

Leidingen

Specifiek punt in het rapport is de constatering dat grootschalige opwekking van duurzame energie om een uitbreiding van de transportcapaciteit vraagt. Netbeheerders zijn nauw betrokken bij de ontwerpprocessen van de Regionale Energiestrategieën (RES) om die transportcapaciteit proactiever te plannen. FPG pleit voor overeenkomsten van bepaalde duur met markconforme vergoedingen en is daarover met netbeheerders in gesprek.

ALV FPG

Op 30 november tijdens de ALV staat de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) centraal. In deze langetermijnvisie voor de leefomgeving probeert het kabinet richting te geven aan de grote uitdagingen van dit moment. Grondeigenaren zullen daarbij hard nodig zijn. Meer over onze visie op de NOVI leest u hier.