FPG Nieuws

Stikstof: onzekerheid blijft troef

Ontwikkelingen en debatten over stikstof blijven elkaar opvolgen, echte voortgang of duidelijkheid is echter nog steeds beperkt. Het kabinet laat zowel naar landbouworganisaties als naar natuurorganisaties nog niet het achterste van zijn tong zien.

FPG pleit in de discussie consequent voor een integrale aanpak, respect voor eigendom, ontzien van grondgebonden landbouw en het Landgoedmodel als voorbeeld.

Landbouw

De stappen van het kabinet waren afgelopen weken met name gericht op een akkoord in de Senaat voor de Spoedwet Stikstof. De afspraken die het kabinet daartoe voorafgaand aan het Senaatsdebat maakte met het Landbouw Collectief bevatte beperkt nieuws. Volgens minister Schouten moeten die afspraken vooral worden gezien als een “raamwerk van randvoorwaarden”, om begin volgend jaar tot bronmaatregelen te komen in de landbouw (zie hier). In de afspraken is ook vermeld dat partijen zich realiseren dat er nog veel ingewikkelde stappen gezet moeten worden.

Natuur

Naast het beperken van uitstoot van stikstof, probeert het kabinet te voldoen aan juridische eisen door versterking van de natuur. Daarbij kijkt het kabinet ook naar de op 13 december gepubliceerde policy brief van het PBL, die benadrukt dat voor vergunningen aan bouw en de landbouw, natuurversterking noodzakelijk is. In haar Kamerbrief van 16 december kondigde het kabinet daarom voor volgend jaar een Programma Natuur aan. Daarin wordt een nog nader te bepalen meerjarig budget voor natuurinvesteringen opgenomen, in aanvulling op de extra €250 miljoen waartoe het kabinet in oktober besloot. Verder wordt het kabinet ook hierover nog niet erg concreet. Er vindt overleg plaats met natuur- en milieuorganisaties. Ook FPG is in gesprek met het Rijk, waarbij wij consequent het belang van particulier initiatief benadrukken en het belang van respect voor eigendom.

Klimaat

Ondertussen is de juridische druk op het kabinet verder opgevoerd met de op 20 december door Urgenda gewonnen cassatieprocedure, over onmiddellijke verlaging van CO2-uitstoot (zie ons bericht hier). De (grond)druk op het buitengebied wordt daarmee verder vergroot. FPG benadrukt in dit kader dat zorgvuldigheid boven snelheid dient te gaan. Dat vraagt zorgvuldige procedures, respect voor eigendom en duidelijkheid over kosten en de verdeling ervan. Het vraagt ook openheid over de grote financiële opgave die ermee gepaard gaat voor de overheid.

Provincies

Naast de landelijke kaders waarover het kabinet zich buigt, vindt ook in iedere provincie overleg plaats over de gebiedsgerichte uitvoering daarvan. In verschillende provincies zijn onze Provinciale Verenigingen daarbij nauw betrokken. FPG-voorzitter Roel Robbertsen riep tijdens de ALV FPG op 30 november op daarbij te kiezen voor een integrale benadering (zie hier). Sectorale plannen zoals zonering rond natuur en ingrepen richting melkveehouderij halen één van de belangrijkste economische dragers uit het buitengebied en zal ten koste gaan van een duurzaam beheer van het landelijk gebied, zo benadrukte hij.

Crisis is groot, maar een uitweg is er ook

Tijdens de ledenbijeenkomst van Het Friesch Grondbezit en het Gronings en Drents Particulier Grondbezit over stikstof, was er echter ook optimisme. Beide sprekers, Emeritus hoogleraar rurale sociologie Jan Douwe van der Ploeg en Lubbert van Dellen, commercieel directeur Accon avm en secretaris van het Mesdag Zuivelfonds, hadden een gedeelde conclusie: de crisis is groot, maar een uitweg is er ook. Het verslag van deze bijeenkomst leest u hier.

Ook positieve ontwikkelingen

Positief en belangrijk voor FPG is dat het kabinet vorige week heeft aangegeven dat haar inzet is om beweiden en bemesten niet vergunningsplichtig te maken. Dit is in lijn met het adviesrapport van de commissie Remkes op 19 december. Ook het Landbouw Collectief heeft zich daarvoor hard gemaakt. Het is nu aan minister Schouten om dit rechter-proof te formuleren.

FPG verwelkomt dat het kabinet in haar Kamerbrief van 16 december aankondigt dat het de zogenoemde ‘PAS-melders’ zal legaliseren. Het gaat hier om gerealiseerde activiteiten die voor de stikstofuitspraak van de Raad van State in aanmerking kwamen voor een vrijstelling van de Natura 2000-vergunningplicht omdat de uitstoot onder de toenmalige grenswaarde van maximaal 1 mol/hectare per jaar bleef. Dit heeft voor FPG alles te maken met respect voor eigendom.

Positief is FPG in principe ook over de keuze van het kabinet voor de introductie van regionale drempelwaardes, in dezelfde Kamerbrief van 16 december. De invoering van een drempelwaarde betekent dat een (nieuw) project met geringe stikstofdepositie geen natuurvergunning nodig heeft, mits de stikstofneerslag onder de drempelwaarde blijft. Voorwaarde voor een echte regionale aanpak is volgens FPG wel dat stikstofwinst in het buitengebied ook daar weer wordt ingezet.

Het Rijk is daarnaast van plan een zogenoemd stikstofregistratiesysteem op te zetten om de ruimte te bepalen die regionaal nodig is voor projecten en welke ruimte beschikbaar is.

Achtergrond

FPG blijft erop hameren dat eigendomsrechten gerespecteerd moeten worden, de grondgebonden landbouw een uitzonderingspositie verdient en het Landgoedmodel als voorbeeld kan dienen.

Over de FPG-inzet leest u meer hier: