GPG Nieuws

Gelders Particulier Grondbezit verwelkomt Statenleden: landgoedmodel als oplossing voor hedendaagse opgaven

Op woensdag 22 januari ontmoetten wij de Gelderse Statenleden op het Nationale Park de Hoge Veluwe. Deze middag organiseerden wij samen met LTO-Noord, Leisurelands en het Nationale Park de Hoge Veluwe. Deze dag stond in het tegen van de verbondenheid van de verschillende functies in het buitengebied. Het zoeken naar slimme functiecombinatie is iets wat al eeuwenlang gemeengoed is voor landgoederen. Het landgoedmodel als oplossing voor hedendaagse opgaven is goed ontvangen door de Gelderse Statenleden.

Het landelijk gebied heeft anno 2020 te maken met een scala aan opgaven, zoals op het gebied van klimaat, energietransitie, woningbouw, biodiversiteit en verduurzaming van de landbouw. Zouden we voor al deze opgaven sectoraal een oplossing zoeken, dan is er geen grond genoeg. Meervoudig landgebruik en het combineren van functies zijn daarom sleutelbegrippen. Het is daarom juist nu van belang dat de gezamenlijke sectoren en de provinciale overheid de samenwerking zoeken om te komen tot een daadwerkelijk integrale benadering.

Het buitengebied verdient meer landgoedmodel

Het succesvol en gebalanceerd combineren van functies is een grote opgave. Binnen de overlegcirkels op het provinciehuis en daarbuiten spreekt iedereen al lang over het belang van integraliteit. Dit blijkt in de praktijk echter moeilijk te realiseren. Toch is het mogelijk.

De sleutel voor een echt integrale benadering is reeds te vinden in het buitengebied. Landgoederen zijn van oudsher een maatschappij in het klein. Hier worden de verschillende functies van het buitengebied al eeuwenlang met elkaar verbonden. Binnen het landgoed moet de landbouw een gebalanceerde plek krijgen naast natuur, wordt recreatie gecombineerd met houtproductie en moet er in de bedrijfsvoering voldoende ruimte zijn voor de instandhouding van cultureel erfgoed, zowel rood als groen.

Deze benadering vraagt om een contant bewustzijn dat functies met elkaar verband houden, en met elkaar interacteren. Wanneer we het bijvoorbeeld hebben over verantwoord bosbeheer, dan zal er een balans gevonden moeten worden tussen ecologie, economie en recreatie. Dit, op zijn beurt, betekent weer dat er niet naar bosbeheer gekeken kan worden zonder ook andere dossiers hierbij te betrekken zoals faunabeheer, houtproductie, biodiversiteitsdoelstellingen, landschappelijke waarden etc..

Een integrale benadering betekent dat het overkoepelende verhaal helder moet zijn en dat er, soms moeilijke, keuzes gemaakt worden. Een integrale benadering betekent niet langer gaan voor een 10 binnen de afzonderlijke sectoren, dit bekent namelijk al snel een 4 in een andere sector. Een integrale benadering betekent dan ook, gaan voor een 7.5 gemiddeld over alle sectoren. Hiermee kunnen alle sectoren optimaal floreren zonder de balans te verliezen en zo wordt de continuïteit van het buitengebied optimaal gewaarborgd.

Het landgoedmodel in het kort

Het landgoedmodel functioneert op zeer diverse manieren, afhankelijk van de aanpak en de lokale context en behoeften. Deze is echter terug te brengen tot een aantal kenmerken. Binnen het landgoedmodel:

  • is sprake van een combinatie van - steeds meer verschillende soorten - grondgebonden functies binnen een landschappelijke eenheid
  • is het samenspel van functies belangrijk: geen maximalisatie van één functie, maar optimalisatie van de combinatie van functies
  • is de exploitatie gericht op het optimaliseren van het lange termijn rendement, zowel economisch, ecologisch als sociaal en cultureel
  • is geen traditie van winstmaximalisatie, maar wel een trend naar economisch duurzaam en verantwoord beheer
  • is schoonheid een belangrijk element
  • wordt blijvend gezocht naar manieren om een gebied rendabel te exploiteren, passend bij de identiteit van de regio en het landgoed
  • gebeurt dit alles met een eigenwijze aanpak en met passie voor de producten en diensten die geleverd worden
  • worden keuzes en afwegingen gemaakt met bovenstaande als besluitvormingskader