GPG Nieuws

Landgoederen geportretteerd in de krant

Elk moment van de dag zijn particuliere grondeigenaren op het veld, in de natuur of in het bos aan het werk. Bezig om ons cultureel, ecologisch en economisch erfgoed in een goede onderlinge balans in stand te houden en door te geven aan de volgende generatie in het volle besef dat ze het erfgoed niet geërfd hebben van hun ouders, maar te leen hebben van hun kinderen en kleinkinderen. Om een beeld te krijgen van hoe het is om te leven met de verantwoordelijkheid voor eeuwenoud erfgoed ging de Telegraaf, veelal vergezeld door FPG voorzitter Roel Robbertsen, deze zomer langs bij vijf landgoederen, waaronder Landgoed De Wiersse en Landgoed Middachten in Gelderland. De andere drie landgoederen zijn Landgoed Maurick en Landgoed Baest in Noord-Brabant en Landgoed Prattenburg in Utrecht. Hieronder een korte impressie van de vijf artikelen.

Vervullen van een maatschappelijke rol

In de artikelen kwam duidelijk naar voren dat particuliere eigenaren het landgoed niet alleen voor zichzelf en de familie beheren, maar ook een maatschappelijke rol vervullen. „Het gaat ook om het behoud van eeuwenoude cultuur en geschiedenis. Daarom stel ik het kasteel en de tuin open voor het publiek.” geeft Frans graaf zu Ortenburg, eigenaar van kasteel Middachten, aan. Met het oog op klimaatverandering experimenteert Landgoed Prattenburg met andere boomsoorten. “Over 50 jaar zouden we hier hetzelfde klimaat hebben als in de Bordeaux. Wat groeit daar? Onder andere platanen! Dus planten we die hier ook, zodat we hier over een halve eeuw nog steeds gezonde natuur hebben.”

Balans tussen economie, ecologie en cultuur

Er ligt voor de particuliere grondeigenaren echter wel een financiële uitdaging bij het vervullen van deze maatschappelijke rol. Het openstellen van een terrein brengt extra kosten met zich mee, zoals het onderhouden van paden, het opruimen van afval, extra toezicht en handhaving. Vergoedingen zijn vaak minimaal en door de ingewikkelde regelgeving en bureaucratie zijn economische kostendragers vaak moeilijk te realiseren. “Eigenaren doen meestal alles om hun vaak Rijksmonumentale huis te onderhouden. Door vererving en hoge onderhoudskosten zijn zij vaak genoodzaakt om de rendabele gronden te verkopen. Zo blijft uiteindelijk alleen een stuk bos met het huis over, met zeer weinig inkomsten.” vertelt Bibian van Rijckevorsel van landgoed Maurick. Traditioneel zorgden landgoederen voor inkomsten uit landbouw en bosbouw. Deze inkomstenbronnen leveren tegenwoordig vaak niet voldoende op om het beheer te bekostigen.

Landgoedmodel

Om het beheer te kunnen bekostigen, wordt er vaak gewerkt aan nieuwe inkomstenbronnen. Hierbij wordt ook wel gerefereerd aan het landgoedmodel (zie hier meer publicaties over het landgoedmodel). Op de vraag of de kaartverkoop voor de monumentale tuin van de Wiersse genoeg is voor het onderhoud van het landgoed, antwoordt Mary Gatacre met een lach dat ze de opbrengst van de kaartverkoop moeten combineren met de opbrengsten uit pacht en woningen op het landgoed. Landgoed Baest bekostigt een deel van het onderhoud met een natuurbegraafplaats. “Puur natuur. Monumenten, knuffels en kruizen zijn niet toegestaan” vertelt bestuurssecretaris Roland Pessers.

Zie hier de interviews (leesbaar mits geabonneerd op een premium krant abonnement):

Landgoed Maurick

De Wiersse

Landgoed Baest

Landgoed Middachten

Landgoed Prattenburg

In ander verband publiceerde de Telegraaf een artikel over Heerlijkheid Mariënwaerdt.