HFG Nieuws

Crisis is groot, maar een uitweg is er ook

Tijdens de bijeenkomst van Het Friesch Grondbezit en het Gronings en Drents Particulier Grondbezit stonden de toekomst van de landbouw en het stikstofbeleid centraal. “We zitten in een crisis waar problemen worden ‘opgelost’ door steeds weer nieuwe regelgeving. Dit leidt tot ergernis van de boeren en stelt maatschappij niet tevreden. Veel beter is een systeemwijziging”, aldus emeritus hoogleraar rurale sociologie Jan Douwe van der Ploeg. Lubbert van Dellen, commercieel directeur Accon avm en secretaris van het Mesdag Zuivelfonds, geeft in reactie hierop aan dat multifunctionele landbouw en grootschalige landbouw al steeds beter samen gaan.

Drie ingrediënten om probleem op te lossen
Jan Douwe van der Ploeg ziet een tweedeling in de Nederlandse landbouw. Ten eerste de industriële landbouw: bedrijven die snel groeien en daardoor intensief zijn. Ten tweede de boerenlandbouw: bedrijven die het rustig aan doen en zoveel mogelijk zelfvoorzienend zijn. Volgens Van der Ploeg stonden deze twee stijlen vroeger goed naast elkaar, maar zijn de belangen tegenwoordig niet meer samen te brengen. De huidige crisis leidt tot onvermogen om orde op zaken te stellen. De overheid neemt noodmaatregelen die weer tot andere problemen leiden. Boeren ergeren zich aan de maatregelen die niet bij het bedrijf passen. Tegelijkertijd zegt de samenleving dat het probleem niet wordt opgelost. Van der Ploeg noemt de crisis groot, maar ziet ook een uitweg. Drie ingrediënten kunnen volgens hem bijdragen aan een oplossing voor het probleem:
1. Agroecologie; landbouw gebaseerd op het ecosysteem.
2. Collectief beheer landschap, natuur en milieu, welke terug te vinden is in landgoederen en agrarische collectieven.
3. Gerichte inzet van ruilverkaveling.

Stikstofreductie door innovatieve stallen
In reactie op het verhaal van Van der Ploeg geeft Lubbert van Dellen aan dat de boerenlandbouw en de geïndustrialiseerde landbouw elkaar al steeds vaker ontmoeten. Er is volgens hem een nieuw type bedrijven die beide stijlen inpassen, waarbij te denken valt aan bijvoorbeeld zelfzuivelaars.
De afgelopen decennia is het aantal landbouwbedrijven gehalveerd. Omvang en omzet van de bedrijven is sterk gegroeid. Wettelijk is geregeld dat groeiende bedrijven niet mogen stijgen in hun ammoniakemissie. Bedrijven hebben dit opgelost door te investeren in nieuwe stallen met een lagere ammoniakuitstoot. In ongeveer 20 jaar tijd is daarmee een reductie in stikstofuitstoot van 66% gerealiseerd. Van Dellen ziet stallen met een lagere uitstoot per dier als een oplossing voor  de stikstofproblematiek, welke volgens hem nu vooral met juridische maatregelen wordt opgelost. Ondanks dat de sector al ruimschoots heeft bijgedragen aan stikstofreductie, zal deze zijn aandeel moeten nemen in een oplossing voor de huidige crisis, aldus Van Dellen. Zowel Van der Ploeg als Van Dellen onderkennen dat de crisis groot is, maar zien een gezamenlijke uitweg.

Respect voor eigendom
FPG hamert regelmatig op het respect voor eigendom. Een belangrijk onderwerp binnen de belangenbehartiging, zo ook in het stikstofdossier. Lubbert van Dellen ging hierop in tijdens zijn presentatie over de Kamerbrief stikstof van 4 december 2019. Een belangrijk moment daarvoor is ook weer begin februari als het kabinet een besluit neemt over het al dan niet innemen van fosfaatrechten bij extern salderen.

Over de FPG-inzet leest u hier meer.