OPG Nieuws

Een moderne en zakelijke bioboer

Chris Antuma van BioAkker: accepteer dat je niet elk jaar een topoogst hebt

Chris Antuma tussen de biologische Echinacea
Chris Antuma tussen de biologische Echinacea

Hans Kamerbeek

Chris Antuma (1984) heeft grote interesse in moderne technieken zoals precisielandbouw, duurzame energie en zelfsturende robots. Hij experimenteert graag. Zo heeft hij al een hectare beschikbaar gesteld als demonstratielocatie voor de bouwer van prototypes, zoals zelfsturende robots. Hij verwacht dat binnen vijf jaar in Europa de eerste landbouwrobots rondrijden. Het programmeren ziet hij al voor zich. Je gaat er een rondje mee rijden en slaat al die gegevens op. De wet verplicht tot fysieke aanwezigheid. Maar die ene persoon kan wel diverse machines tegelijk laten werken, het zogenaamde ‘swarm farming’.

Chris Antuma zag vier jaar geleden twee redenen om voor biologische akkerbouw te kiezen. “Ik zie afzetkansen voor medicinale producten. Wij leveren schoongemaakte wortels van valeriaan en Echinacea aan een tussenhandel die de wortels droogt en in kleine stukjes hakt. Bijvoorbeeld kruidenbedrijf A. Vogel verwerkt ze in diverse producten als Echinaforce.” 

“Een tweede motivatie haalde ik uit mijn reizen over de hele wereld voor het zaadveredelingsbedrijf Bejo in het Noord-Hollandse Warmenhuizen. Ik zag dat je op zandgrond met verspenen kan telen. Met het poten van plantjes die opgekweekt zijn in een kas, geef je dat gewas een groeivoorsprong op onkruid dat nog uit het zaad moet komen. Daarna is het een kwestie van wieden op het juiste moment met de juiste machine. Aanvullend steken we vijftig tot honderd uur per hectare in handmatig wieden.”

De appel valt niet ver van de boom, want Chris Antuma is opgegroeid op een akkerbouwbedrijf, gevestigd in Dedemsvaart. Niet ver daarvandaan, op landgoed Junne van verzekeraar ASR langs de Vecht bij Ommen, begon hij in 2016 zijn akkerbouwbedrijf onder de naam BioAkker.

Kringlopen

“Ik wil alle kringlopen sluiten: energieneutraal worden, korte ketens opzetten met afnemers en toeleveranciers in de buurt, maar ook wat ik noem een kringloop van arbeid. Ik overleg met de gemeente om werklozen hier een baan te geven.”

Hij ziet ook educatie als een kringloop. Hij wil een rol voor zijn bedrijf in het agrarisch onderwijs. Er is al een connectie via zijn vrouw die lesgeeft in Zwolle. “Met ASR Real Estate praten we over de inrichting van een schuur voor het onderwijs. We willen ook meer en betere filmpjes via YouTube laten zien. De educatieve functie kan uitgroeien tot een inkomstenbron.”

Nog meer kringlopen? “We telen wintergerst voor een biologisch varkensbedrijf in de buurt. Stro en graan krijgen de biggetjes. Wij nemen de mest af. Dat doen we tegen marktprijzen. Op een vergelijkbare manier produceren we een grasklavermengsel dat na inkuilen als ruwvoer naar koeien in de buurt gaat.” 

“In de zomer moeten we droge grond beregenen. De stroom daarvoor willen we van zonnepanelen halen.” Een van zijn doelen is alle energie uit duurzame bronnen halen, voor de woningen van Junne en voor zijn bedrijf. Hij verwacht dat de trend weer teruggaat naar kleinere en lichtere tractoren die minder schade aanrichten door bodemverdichting. Ook passen de smallere banden beter tussen de bedden met gewas.” Die lopen niet meer op diesel, maar op stroom? “Ja, maar dat mag ook waterstof zijn”, klinkt hij vooruitstrevend. 

Nog een wens voor de toekomst? “Het zou mooi zijn als er een kringloopindex komt waarmee we de marge op onze producten kunnen onderbouwen. We willen namelijk niet alleen het verhaal over kringlopen vertellen, maar ook de harde cijfers laten zien.”

 

Natuurinclusief

Chris Antuma voelt zich meer thuis bij kringlooplandbouw, maar hij kijkt ook naar natuurinclusief. “We sturen met natuur, niet met chemie. De uienteelt trekt trips en uienvliegen. We combineren de uienteelt met een zaadmengsel dat insecten trekt waarvoor trips en uienvliegen een prooi zijn.” 

“We deden vorig jaar een proefteelt met paardenbloemen als bron van een middel tegen reuma. Een muizenplaag veroorzaakte een schade van veertig procent. Een gangbare boer zou gif strooien. Een volgende keer telen we biologische gerst langs de bosranden als alternatief voer. Ook roofvogelpalen plaatsen kan helpen.”

Adviezen

Wat adviseert hij boeren met interesse? “Ga op bezoek bij bioboeren. In de sector bestaat veel openheid. Ook ons bedrijf staat open. Ga naar de biobeurs in Zwolle. Die is interessant voor de afzet. Of bezoek de biologische techniekdag om je te informeren over productiemiddelen.”

“Maar wees ook eerlijk tegen jezelf of het wel bij je past om biologische boer te worden. Je moet minstens elke twee dagen je land op. Deze manier van werken vergt een speciale levenshouding. Je moet kunnen accepteren dat je niet elk jaar een topoogst hebt. Zorg dus voor genoeg marge om een tegenvaller op te vangen.”

“Ik moet denken aan een boer uit Drenthe die al heel lang biologisch teelt. Elke ochtend zat hij op z’n knieën in z’n land. Dorpsbewoners begrepen het niet en zeiden: ‘Hij zit te bidden.’ Maar wat deed hij? Hij zocht worteltjes van onkruid. Vond hij die, dan wist hij dat het tijd was om te eggen. Hij haalde het onkruid weg voordat het de grond uitkwam.”

Uitbreiden

BioAkker telt nu twintig hectare. “Voor een rendabel biologisch akkerbouwbedrijf is veertig hectare optimaal. Dat is gunstig voor de vruchtwisseling van zes verschillende gewassen en 5 tot 6 hectare per gewas. Dat is ook gunstig voor de biodiversiteit en de kwaliteit van de bodem. En de overhead heeft dan een stevige basis.”

“Op het landgoed hebben we samen met ASR Real Estate en collega-boeren een ruilverkaveling gedaan. Nu liggen de percelen dichter bij elkaar. Wel moeten we onze, nieuwe percelen omschakelen naar biologisch. Dat betekent twee jaar biologisch telen, dus duurder, en gangbaar afzetten, dus tegen lagere prijs. ASR ondersteunt deze omschakeling door ons tegemoet te komen in de pachtkosten. ASR heeft als maatschappelijk verantwoorde organisatie duurzaamheid hoog in het vaandel en daarom interesse in groene investeringen”, merkt Chris Antuma.

Visie, missie en doelen BioAkker

Visie

  • Inspirerend biologisch teeltbedrijf functionerend in harmonie met de omgeving.

Missie

  • Duurzame teelt uit de grond zonder kunstmatige inputs zoals kunstmest, chemische bestrijdingsmiddelen en oliehoudende brandstoffen.

Doelen

  • Energieneutrale teelt ten gunste van klimaatdoelen en energietransitie
  • Productiegrond beter achterlaten dan aangetroffen
  • Geborgde Nederlandse of West-Europese afzet 
  • Inpassing in omgeving
  • Bijdrage aan biodiversiteit locatie
  • Teelt voedergewassen voor lokale biologische veehouderij met bijvoorbeeld graan, grasklaver en mais.
  • Teelt groente voor Nederlandse afzetmarkt, zoals ui, aardappel en rode biet
  • Teelt medicinale wortelkruiden voor wereldmarkt, zoals valeriaan en Echineacea
  • Energiehub ontwikkelen voor voedselproductie en wonen
  • Educatieve functie om kennis te delen
  • Gemiddeld rendement van 10% op investeringen.

Meer informatie

Hans Kamerbeek is ecoloog, financieel-economisch journalist, gastonderzoeker Wageningen UR, auteur van Waardevol Groen over inkomstenbronnen van landgoederen en Ondernemen met Natuur met alle groene verdienmodellen, kostenbesparingen en subsidies. De digitale versie staat op de website van FPG.