Landgoeddag op Wellenseind: een landschap gevormd door water en visie
Ruim zestig deelnemers kwamen dit jaar samen op landgoed Wellenseind in Lage Mierde voor de voorjaarseditie van de Landgoeddag. Het Brabantse landgoed vormde een passende locatie voor een dag waarop natuurbeheer, water en particulier eigenaarschap centraal stonden.
Na een welkom door voorzitter a.i. Bibian van Rijckevorsel gaf Tom Zeeman een inkijkje in de ontwikkeling van het 130 hectare grote landgoed. Sinds de familie Zeeman het landgoed aan het begin van deze eeuw verwierf, is gewerkt aan herstel van de historische lanenstructuur en versterking van de natuurwaarden. Daarbij werd bewust gekozen om de natuur meer ruimte te geven. Tegenwoordig bestaat Wellenseind uit een afwisselend landschap van beekbossen, natte graslanden, heide, gagelstruwelen en bospercelen, waar tal van bijzondere planten- en diersoorten voorkomen. Ook werd Ontmoetingscentrum ‘Voor Anker’, destijds door vader Jan Zeeman gebouwd. Momenteel is het een prachtig bos en natuurgebied met extensief beheerde weilanden, waar diverse zeldzame soorten voorkomen, zoals de IJsvogel, Wielewaal en diverse soorten uilen, vlinders en libellen.
De geschiedenis van het landgoed laat zien hoe bepalend water is geweest voor het landschap. Op Wellenseind komen de Reusel en de Beekloop samen, waardoor er te midden van de ‘woeste gronden’ al kleinschalige hooilandjes bestonden, de zogeheten beemden. Op het landgoed komen verschillende bronnen voor, ‘wellen’, en door de aanleg van diverse slootjes en vijvers, komt het landgoed nooit droog te liggen. Bijzonder is ook dat het plan van het waterschap om de beek recht te trekken, in de jaren 60 van de vorige eeuw, uiteindelijk niet doorging door vasthoudendheid van de toenmalige landgoedeigenaar van Puijenbroek. Daardoor is de natuurlijke loop van de rivier behouden gebleven.
Op bezoekerscentrum Het Anker wordt gebruik gemaakt van lokaal verkrijgbare producten, veel van het eigen landgoed. Zoals het vlees van de eigen Brandrode runderen en fruit uit eigen boomgaard en bessentuin, groenten en kruiden uit de moestuin.
Beleid als oplossing voor duurzaam waterbeheer
Die relatie tussen water en landschap vormde ook de rode draad in de bijdrage van Vincent Lokin, voorzitter van het dagelijks bestuur van Waterschap De Dommel. Hij ging in op de uitdagingen waar het waterschap voor staat, zoals droogte, wateroverlast en waterkwaliteit. Binnen het Waterbeheerprogramma 2022-2027 staat de ontwikkeling van een robuust en klimaatbestendig watersysteem centraal, waarbij samenwerking met grondeigenaren essentieel is. Vanuit de zaal werd daarbij aandacht gevraagd voor de gevolgen die maatregelen in beekdalen kunnen hebben voor de gebruiks- en opbrengstmogelijkheden van gronden.
Na een lunch op het terras, met producten van het eigen landgoed als smaakvolle illustratie van de verbinding tussen landschap en bedrijfsvoering, volgde een rondwandeling over Wellenseind. De deelnemers maakten kennis met de verschillende landschapstypen, de recent aangelegde bruggetjes over de waterlopen en de recreatieve voorzieningen die het landgoed toegankelijk maken voor bezoekers. Via wandel- en ruiterpaden vormt Wellenseind bovendien een schakel in het grotere landschap van de Brabantse Kempen.
FPG kijkt terug op een geslaagde Landgoeddag en dankt de familie Zeeman voor de gastvrije ontvangst en de gelegenheid om kennis te maken met dit bijzondere landgoed.
