Erfgoedinclusieve planvorming
Bij ontwikkelingen van natuur, landbouw en landschap is het vaak goed mogelijk om erfgoed als basis en inspiratie te gebruiken. Met aandacht voor erfgoed behoud het buitengebied haar identiteit, gaan waardevolle erfgoedelementen niet verloren en kan er zelfs inspiratie worden opgedaan om ontwikkelingen te laten passen bij de omgeving.
De afgelopen jaren heeft OPG projecten ontwikkeld die erfgoed en planvorming goed combineren. Bijvoorbeeld het recent voltooide werkzaamheden van de rietvijvers op landgoed de Eese, waarbij erfgoed, waterberging en natuurontwikkeling samenkomen.
Historisch water als leidraad
Water en waterbeheer hebben altijd een belangrijke rol gespeeld op landgoederen en doen dat vandaag de dag nog steeds. Het gaat daarbij enerzijds om esthetische functies, zoals vijvers en andere waterpartijen. Anderzijds is voldoende water noodzakelijk ten behoeve van de economische functies. Primair gaat het daarbij om een goede waterhuishouding ten behoeve van de land- en bosbouw. Maar ook watermolens, houtwaterplaatsen en eendenkooien zijn van water afhankelijke functies die men op landgoederen tegenkomt.
In het project ‘Historisch water als leidraad’ werdt historisch water, in de breedste zin van het woord, hersteld. Inzicht in historisch water en waterbeheer wordt benut in combinatie met de opgaven van de huidige tijd. Zo is watererfgoed en de bijbehorende historische kennis ingezet in een nieuwe aanpak. Het verleden biedt inspiratie voor de opgaven waarvoor we staan. Niet het herstellen om het herstel, maar behoud van historisch water door ontwikkeling staat daarin voorop. Met de kracht van ontwerp kan het historisch water bestaansrecht voor de toekomst worden gegeven. De uitvoering van werkzaamheden voor herstel is voor een deel gefinancierd vanuit een erfgoedarrangement afspraak tussen Provincie Overijssel en OPG.
Leonard Springer en de Eese
Op landgoed de Eese ontwierp Leonard Springer aan het begin van de 20e eeuw in opdracht van eigenaar Onnes van Nijenrode een parklandschap geheel met slingerende paden in samenwerking met het bestaande kleinschalige en eeuwenoude agrarische landschap. Water(elementen) vormden een belangrijk onderdeel van het ontwerp. Aan de noordwestzijde van de aanleg bevinden zich vijvers die bekend zijn als de ‘Rietvijvers’. De vijvers staan in verbinding met een mogelijk in de jaren ’30 van de 20e eeuw gekanaliseerde/verlegde beek.
Waterberging en herstel van de Rietvijvers
Tegenwoordig hebben de vijvers en beek steeds vaker te maken met lage waterstanden of zelfs droogval door klimaatverandering en versnelde afvoer van het water. Om dit tegen te gaan besloten de huidige eigenaren van het landgoed maatregelen te nemen om water langer vast te houden en/of te bergen. Het herstel van de ‘Rietvijvers’ en de beek volgt het historische ontwerp en geeft tevens uitwerking aan wateropgaven en natuurdoelen. Het werk heeft zowel impact binnen de aanleg als ook op de aanliggende percelen. De werkzaamheden zijn nu afgerond en we zijn benieuwd hoe de spons zich komende jaren gaat ontwikkelen zowel in droge als natte perioden.
Bekijk hier het historische onderzoek voor de Rietvijvers dat de basis vormde voor het herstel.
