Federatie Particulier Grondbezit

Kennisdag Nieuw Bos: samen werken aan meer en beter bos in Brabant

13 oktober 2026 door BPG

Hoe realiseren we meer bos in Brabant en welke kansen liggen er voor grondeigenaren? Die vragen stonden centraal tijdens de Kennisdag Nieuw Bos op 7 oktober in het provinciehuis in ’s-Hertogenbosch. Ruim honderd deelnemers, waaronder BPG leden, kwamen bijeen om kennis en ervaringen uit te wisselen over bosuitbreiding, bosbeheer en de toekomst van het Brabantse landschap.

De bijeenkomst werd georganiseerd door de provincie Noord-Brabant, het Groen Ontwikkelfonds Brabant, de Brabantse Milieufederatie en Stichting Probos. Tijdens verschillende kennissessies kwamen praktische onderwerpen aan bod, zoals financiering van nieuw bos op landbouwgrond, vergunningverlening, spontane bosontwikkeling, voedselbossen en duurzaam houtgebruik.

Tijdens de kennissessie over voedselbossen werd een boekje met een ‘positief lijst’ gepresenteerd; alle beplantingen voor de aanplant in een voedselbos die aangeraden worden door de provincie.

In de afsluitende toespraak benadrukt gedeputeerde Hagar Roijackers het belang van samenwerking tussen overheden, particuliere grondeigenaren, agrarische ondernemers, natuurorganisaties en het bedrijfsleven. Volgens haar ligt de toekomst van het Brabantse landschap in het combineren van natuurontwikkeling met economisch rendabele vormen van grondgebruik.

Noord-Brabant beschikt volgens Roijackers over het grootste areaal voedselbossen van Nederland. Steeds meer agrarische ondernemers integreren bomen in hun bedrijfsvoering. Dit draagt bij aan de biodiversiteit en biedt tegelijkertijd mogelijkheden voor nieuwe verdienmodellen.

Roijackers pleit ervoor dat ook agrarische ondernemers ook in gebieden rondom Natura 2000 en in beekdalen kunnen blijven ondernemen. Daarvoor zijn nieuwe combinaties nodig van landbouw, natuurbeheer, agroforestry en voedselbossen.

Zij benadrukt dat niet één verdienmodel de oplossing biedt, maar juist een combinatie van verschillende inkomstenbronnen.

De provincie onderzoekt mogelijkheden zoals CO₂-credits, koolstofvastlegging in de bodem en de ontwikkeling van een Brabantse houtketen. Roijackers betreurt dat de markt voor CO₂-compensatie nog onvoldoende van de grond is gekomen. De plannen liggen volgens haar klaar om alsnog uitgevoerd te worden wanneer financiële mogelijkheden ontstaan.

Ook verwijst zij naar de eerder voorbereide plannen voor het Europese coronaherstelfonds, die nog steeds beschikbaar zijn

Belangrijk voor de particuliere landgoederen is haar pleidooi voor het stapelen van verdienmodellen. Dit biedt aanknopingspunten voor particuliere eigenaren. Denk aan het combineren van houtproductie, voedselbossen, agrarische activiteiten, natuurbeheer en mogelijke toekomstige inkomsten uit koolstofvastlegging.

De bijeenkomst werd afgesloten met de start van de landelijke Bosestafette. Professor Gert-Jan Nabuurs overhandigde het estafettestokje aan gedeputeerde Roijackers, die het vervolgens (online!) doorgaf aan gedeputeerde Harold Hofstra van Flevoland. Met deze estafette worden succesvolle bosprojecten en praktijkervaringen tussen provincies gedeeld.

De belangrijkste boodschap van de dag: meer en beter bos realiseren vraagt niet alleen om ambitie en financiële middelen, maar vooral om samenwerking tussen overheden, grondeigenaren, natuurorganisaties en andere betrokken partijen. Aldus Roijackers:

"Bos, dat groeit niet alleen door bomen te planten. Het groeit vooral door u, door ons en door de mensen buiten samen te brengen."