FPG centraal aanspreekpunt voor monitoring Didam-arrest
Met de afronding en publicatie van de geactualiseerde Handreiking 2025 ‘Toepassing Didam-regels in de gemeentelijke gronduitgiftepraktijk’ is FPG het centrale aanspreekpunt voor vragen, signalen en zorgen over de toepassing van de Didam-regels. Waar deze signalen eerder ook bij de VGG konden worden gemeld, neemt FPG deze taak nu zelfstandig over en richt zij zich op het monitoren van de gronduitgiftepraktijk vanuit het perspectief van particuliere grondeigenaren.
Hoofdregel Didam-arrest
Elke vorm van ter beschikkingstelling van grond door overheden aan een derde: bijvoorbeeld via koop, erfpacht, opstalrecht, huur, pacht of ingebruikgeving, moet voor iedereen kenbaar worden aangeboden. Dit vormt de kern van het Didam-arrest en onderstreept het gelijkheidsbeginsel dat bij gemeentelijke gronduitgifte geldt.
Belang voor particuliere eigenaren
Volgens FPG is het van groot belang dat de Didam-regels zorgvuldig en proportioneel worden toegepast. Heldere richtlijnen helpen gemeenten om fouten te voorkomen, maar ook om oog te houden voor de positie van particuliere grondeigenaren.
“Het is van belang dat gemeenten duidelijkheid en houvast hebben bij de toepassing van de Didam-regels. Tegelijkertijd zien wij dat particuliere grondeigenaren niet altijd vanzelfsprekend in beeld zijn. Juist zij leveren een belangrijke maatschappelijke en cultuurhistorische bijdrage. Die meerwaarde verdient een volwaardige plek in beleid en praktijk.” Gerbrand van ‘t Klooster, directeur FPG.
Achtergrond Didam-arrest
Het Didam-arrest kent zijn oorsprong in een zaak tussen een projectontwikkelaar en de gemeente Montferland over de verkoop van het voormalige gemeentehuis in Didam. Op 26 november 2021 wees de Hoge Raad het arrest in kort geding, bekend als Didam I. Hierin werd vastgelegd dat overheidslichamen bij de verkoop van onroerende zaken het gelijkheidsbeginsel moeten respecteren en in beginsel mededingingsruimte moeten bieden.
In november 2022 volgde een eerste handreiking voor gemeenten met richtlijnen voor een zorgvuldige toepassing van de zogenoemde Didam-regels. Op 15 november 2024 deed de Hoge Raad uitspraak in de bodemprocedure (Didam II). Dit arrest bracht op een aantal punten verduidelijking, maar liet ook vragen voor de praktijk bestaan. Aanvullende rechtspraak en publicaties waren voor de VNG aanleiding om in 2025 een geactualiseerde handreiking uit te brengen.
Maak uw interesse kenbaar
Heeft u een situatie gesignaleerd waarin mogelijk sprake is van de terbeschikkingstelling van grond door een overheidslichaam aan een derde, zonder dat dit voornemen openbaar kenbaar is gemaakt? In dat geval kan het van belang zijn om uw interesse kenbaar te maken.
Op grond van het Didam-arrest dient een overheidslichaam mededingingsruimte te bieden indien meerdere gegadigden enige vorm van interesse hebben laten blijken. Het kan daarom raadzaam zijn om als landeigenaar schriftelijk aan te geven dat u interesse heeft in de verwerving van een specifiek perceel en toe te lichten waarom.
Voor FPG-leden is een voorbeeldbrief beschikbaar ter ondersteuning.
Meer informatie
Meer achtergrondinformatie en relevante publicaties zijn te vinden in het Didam-arrest dossier op onze website.
